İyi bir sosyal medya sözleşmesi; ayda kaç içerik üretileceğini, kaç düzeltme turu tanındığını, onay akışını, hesapların kimin adına açıldığını, üretilen görsellerin kullanım hakkını, fesih süresini ve iş bittiğinde nelerin teslim edileceğini yazar. Aşağıdaki on iki madde, metni müşteri gözüyle okumanız için hazırlandı.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Amacımız, imza atmadan önce hangi başlıkların konuşulması gerektiğini göstermek.
1. Kapsam ve aylık çıktı adedi
Sözleşmenin ilk maddesi rakam içermelidir. Ayda kaç görsel, kaç video, kaç hikâye üretileceği; hangi platformların yönetileceği ve bir karuselin kaç adet sayıldığı yazılı olmalıdır. “Düzenli paylaşım yapılır” ifadesi ölçülebilir değildir, dolayısıyla ihlal edilmesi de mümkün değildir.
Kapsam dışında kalan platformları da yazın. Metinde yalnızca iki mecra sayılıyorsa üçüncüsü ek bedele tabidir; bunu ayın ortasında konuşmak iki tarafı da zorlar.
Kırmızı bayrak: kapsamın “ihtiyaca göre belirlenir” diye bırakılması. Bu cümle, yoğun aylarda üretimin sessizce azalmasına izin verir ve itiraz edecek bir dayanağınız kalmaz.
2. Düzeltme hakkı ve düzeltmenin tanımı
Kaç tur düzeltme hakkınız olduğu kadar, neyin düzeltme sayıldığı da yazılmalıdır. Yazım hatasının giderilmesi ile konseptin baştan değiştirilmesi aynı iş değildir. Adil kurgu şudur: içerik başına iki tur, geri bildirimin belirli bir sürede ve toplu şekilde verilmesi koşuluyla.
Kırmızı bayrak: “sınırsız düzeltme” vaadi. Sınırsız denen şey uygulamada ya gecikmeye ya da sessizce kalite düşüşüne dönüşür; kimse süresiz emeği aynı bedelle veremez.
Geri bildirimin süresi de eklenmelidir: notlar kaç iş günü içinde ve hangi kanaldan iletilecek? Süre yazılmadığında iki hafta sonra gelen bir talep bile ilk tur olarak sayılmaya başlar.
3. İçerik onay akışı ve onay geciktiğinde ne olacağı
Takvimin kaç gün önce paylaşılacağı, onayı kimin vereceği ve onayın kaç iş günü içinde geleceği yazılmalıdır. Onaylayacak kişinin adı ve tek bir kanal belirlenmelidir; beş kişinin farklı yerlerden yorum yazdığı akışta hiçbir takvim tutmaz.
Asıl atlanan kısım şu: onay gecikirse ne olur? Dengeli çözüm, belirlenen süre içinde yanıt gelmezse içeriğin onaylanmış sayılması veya paylaşımın ötelenip o ayın kotasından düşülmesidir. Kırmızı bayrak, gecikmenin tüm sonucunu ajansa yıkan ya da tersine, müşteriye hiç haber vermeden yayına geçmeye izin veren formülasyondur.
4. Reklam harcamasının hangi karttan çıkacağı
Metin, platformlara ödenen paranın yönetim bedelinden ayrı olduğunu ve doğrudan marka tarafından ödendiğini açıkça belirtmelidir. En sağlıklısı, ödeme yönteminin markanın kendi adına tanımlı olmasıdır; böylece harcama kalemlerini istediğiniz an kendiniz görürsünüz.
Kırmızı bayrak: harcamanın ajansın kartından yapılıp size yansıtılması ve platform faturasının paylaşılmaması. Bu düzende gerçekte ne kadar harcandığını doğrulamanın yolu kalmaz. Konunun ayrıntısı için reklam hesabının kime ait olduğu yazısına bakabilirsiniz.
5. Hesap ve dijital varlık sahipliği
Instagram, Facebook, LinkedIn, TikTok hesapları, işletme yöneticisi tanımı, reklam hesabı, piksel ve analiz kurulumları markanın kendi kurumsal e-postasıyla açılmalıdır. Ajansa verilecek olan yetkidir, mülkiyet değil.
Kırmızı bayrak: hesapların ajans e-postasıyla açılması ve sözleşmede sahiplikten hiç söz edilmemesi. Bu durumda ayrılık günü geldiğinde kendi kitlenize erişim için pazarlık etmek zorunda kalırsınız.
6. Üretilen fotoğraf ve videoların kullanım hakkı
Bedeli ödenmiş çalışmaların hangi mecralarda, ne kadar süreyle ve hangi coğrafyada kullanılabileceği yazılmalıdır. Adil formülasyon, teslim edilen işlerin süresiz ve mecra sınırı olmadan markaya devredilmesidir; sosyal medyada, basılı işte, web sitesinde ve mağaza içinde kullanabilirsiniz.
Ham dosya konusunu ayrıca belirtin: işlenmemiş arşiv teslim edilecek mi, edilecekse ne zaman? Kırmızı bayrak, kullanımın yalnızca sözleşme süresiyle sınırlandırılması. Çalışma bittiğinde parasını ödediğiniz görselleri kaldırmanız gerekiyorsa, satın aldığınız şey mülkiyet değildir.
7. Raporlama sıklığı ve raporun içeriği
Raporun ne sıklıkla geleceği kadar neleri içereceği de yazılmalıdır: erişim ve etkileşim, takipçi değişimi, en iyi ve en kötü performans gösteren içerikler, reklam varsa harcama ile sonuç, bir sonraki ay için öneri. Ekran görüntüsü yığını rapor sayılmaz.
Kırmızı bayrak: yalnızca beğeni ve gösterim sayılarının paylaşıldığı, hiçbir yorumun yer almadığı raporlar. Raporu doğru okuyabilmek için hangi metriklerin anlamlı olduğunu bilmeniz gerekir; gösterim sayısı tek başına bir şey anlatmaz.
Raporun kim tarafından ve hangi görüşmede sunulacağını da yazmakta fayda var. Dosyayı e-postayla almak ile üzerine yarım saat konuşmak birbirinden farklı şeylerdir.
8. Kriz ve olumsuz yorum sorumluluğu
Olumsuz yorumların, şikâyetlerin ve kriz anlarının nasıl yönetileceği yazılmalıdır. İşleyen kurgu şudur: rutin sorulara ajans önceden onaylanmış çerçevede yanıt verir; ürün kusuru, sağlık, güvenlik veya hukuki içerik taşıyan konularda marka onayı beklenir ve yanıt cümlesini marka belirler.
Kırmızı bayrak: ajansa sınırsız yanıt yetkisi verilmesi ya da tam tersine, hiçbir yanıt sorumluluğunun tanımlanmaması. İkisi de kriz anında kimin ne yapacağını belirsiz bırakır.
9. KVKK ve ticari elektronik ileti sorumluluğunun paylaşımı
Kişisel verilerle ilgili maddede iki şeyin ayrılması gerekir. Kişisel verinin veri sorumlusu markadır; ajans, marka adına ve markanın talimatıyla işlem yapan taraftır. Aydınlatma metinlerinin, açık rıza süreçlerinin ve başvuru yanıtlarının sahibi markadır.
İkinci ayrım da önemli: ticari elektronik ileti izinleri ve İleti Yönetim Sistemi, kişisel veri mevzuatından ayrı bir düzenlemeye tabidir. Sosyal medya yönetimi kapsamında toplu e-posta veya SMS gönderimi yapılacaksa bunun ayrı bir izin ve kayıt süreci olduğunu metne yazın. Web tarafındaki çerez ve form uyumu için KVKK uyumlu web sitesi yazımızdaki başlıklar yol gösterir.
Kırmızı bayrak: tüm veri sorumluluğunu ajansa yıkan ya da hiç değinmeyen metinler. İkisi de gerçeği yansıtmaz.
10. Sözleşme süresi ve fesih ihbarı
Süre, yenileme şekli ve çıkış koşulu yazılmalıdır. Yaygın ve dengeli uygulama, en az üç aylık başlangıç dönemi ve sonrasında otuz gün önceden yazılı bildirimle karşılıklı fesih hakkıdır. Fesih halinde o güne kadar üretilmiş işlerin bedelinin ödeneceği de belirtilmelidir.
Kırmızı bayrak: on iki ay taahhüt, kendiliğinden yenilenen süre ve tek taraflı cayma bedeli. Uzun taahhüt tek başına kötü değildir; tek taraflı olması kötüdür. Benzer mantığı web tasarım sözleşmesinde dikkat edilecekler yazısında da anlattık.
11. Devir teslim yükümlülüğü
Neredeyse hiçbir şablonda bulunmayan madde budur. Çalışma sona erdiğinde ajansın ne teslim edeceği tek tek sayılmalıdır: yayımlanmış ve yayımlanmamış tüm görseller ile videolar, kurgulanabilir kaynak dosyalar, içerik takvimi, hazırlanmış metinler, hesap ve panel erişimlerinin markaya devri, varsa özel olarak satın alınmış lisanslar.
Teslim süresi de yazılmalıdır; makul bir aralık, son çalışma gününden itibaren on beş gündür. Kırmızı bayrak: devir teslimden hiç söz edilmemesi. O zaman teslim, iyi niyete kalır ve ayrılığın gergin geçtiği durumlarda arşiv kaybolur.
12. Ücret artışı ve enflasyon maddesi
Bedelin ne zaman ve neye göre artacağı baştan yazılmalıdır. Şeffaf formülasyon şudur: artış yılda bir kez, ilan edilen bir endekse bağlı olarak ve en az otuz gün önceden bildirimle yapılır. Kapsam büyüyecekse yeni adetler ayrıca yazılır.
Kırmızı bayrak: “ücret ajans tarafından güncellenebilir” gibi ölçüsü ve zamanı belirsiz ifadeler. Böyle bir madde, bütçenizi planlanamaz hâle getirir.
Ödeme koşulu da bu maddenin komşusudur: fatura günü, vade ve ödemenin gecikmesi hâlinde hizmetin durup durmayacağı belirtilmelidir. Çalışmanın bir anda kesilmesi yerine önceden yazılı uyarı verilmesini talep edin.
On iki maddenin özeti
| Madde | Neden önemli | Sizin lehinize formülasyon | Kırmızı bayrak formülasyon |
|---|---|---|---|
| Kapsam ve adet | Üretimin ölçülebilir olmasını sağlar | Platform bazında aylık rakamlar, karusel tanımı dahil | “İhtiyaca göre içerik üretilir” |
| Düzeltme hakkı | Bitmeyen tur döngüsünü önler | İçerik başına iki tur, toplu geri bildirim koşuluyla | “Sınırsız düzeltme yapılır” |
| Onay akışı | Gecikmenin sonucunu belirler | Tek onaycı, belirli süre, süre dolarsa tanımlı sonuç | Onay süresi ve sonucu hiç yazılmamış |
| Reklam harcaması | Paranın izini görünür kılar | Ödeme markanın kendi yöntemiyle, yönetim bedelinden ayrı | Ajans öder, faturayı paylaşmaz |
| Hesap sahipliği | Ayrılıkta erişimi güvenceye alır | Hesaplar marka e-postasıyla açılır, ajansa yetki verilir | Hesaplar ajans adına açılır |
| Telif ve kullanım | Ödediğiniz işi kalıcı kılar | Süresiz, mecra sınırsız devir; arşiv teslimi tanımlı | Kullanım yalnızca sözleşme süresince |
| Raporlama | Performansı denetlenebilir yapar | Sıklık ve metrikler listeli, yorum bölümü zorunlu | “Periyodik olarak bilgi verilir” |
| Kriz yönetimi | Gergin anlarda yetkiyi netleştirir | Rutin yanıt ajansta, hassas konular marka onayında | Yetki sınırı hiç tanımlanmamış |
| Veri ve ileti izinleri | Yasal sorumluluğu doğru yerleştirir | Veri sorumlusu marka, ajans talimatla işler; ileti izni ayrı süreç | Tüm sorumluluk ajansta veya hiç değinilmemiş |
| Süre ve fesih | Çıkış yolunu açık tutar | Üç ay başlangıç, sonrasında otuz gün bildirimle karşılıklı fesih | Uzun taahhüt, otomatik yenileme, tek taraflı ceza |
| Devir teslim | Arşivi ve erişimi geri getirir | Sayılmış dosya listesi ve on beş günlük teslim süresi | Konuya hiç yer verilmemiş |
| Ücret artışı | Bütçeyi planlanabilir tutar | Yılda bir, endekse bağlı, otuz gün önceden bildirim | “Bedel gerektiğinde güncellenir” |
Metni imzalamadan önce son kontrol
Sözleşmeyi bir kez de şu gözle okuyun: ilişki kötü bittiğinde bu metin beni koruyor mu? İyi giden aylarda hangi maddenin yazdığı kimsenin umurunda olmaz; madde, işler ters gittiği gün işe yarar. Adet, onay, sahiplik, devir teslim ve fesih başlıklarını bu açıdan tekrar okuyun.
Karşı taraftan gelen taslak sizin lehinize düzenlemeleri kabul etmiyorsa bu da bir bilgidir. Biz sosyal medya çalışmalarımızda yukarıdaki başlıkların tamamını standart metnimizde tutuyoruz, çünkü sonradan konuşulan her başlık iki tarafı da yoruyor. Son olarak: imzalayacağınız metni mutlaka bir avukata okutun; burada yazanlar genel bilgidir, sizin özel durumunuzun yerini tutmaz.
Kendi çalışmanız için kapsamı ve maddeleri birlikte netleştirmek isterseniz teklif sayfasından ulaşın; hangi başlıkların sizin işinizde kritik olduğunu konuşarak başlayalım.
